Ayurvedisch ontbijt: 3 recepten voor pitta en vata

Een Ayurvedisch ontbijt is licht verteerbaar en voedzaam tegelijk. Het is bedoeld om je agni (je spijsvertering) op gang te brengen en je dosha’s in balans te brengen.

Ben je gewend aan een smoothiebowl, yoghurt met fruit of een boterham met kaas? En heb je buikproblemen? Probeer dan eens een van onderstaande Ayurvedische ontbijtrecepten.

Wie weet doe je je darmen er een plezier mee. Heeft het wel voor mij gedaan; door Ayurvedisch te eten, breng ik mijn prikkelbare darmsyndroom tot rust. In dit artikel deel ik 3 Ayurvedische ontbijtjes voor pitta en vata die jou hopelijk ook helpen.

Ayurveda en ontbijten voor de dosha’s

Elke dosha (vata, pitta, kapha) heeft andere ‘behoeften’ wat betreft het ontbijt.

Weet je niet wat pitta, vata of kapha inhoudt? Lees dan even dit artikel over Ayurveda en de dosha’s.

Vata (lucht + ether)

Vata heeft de eigenschappen licht, droog, koud en veranderlijk. Als je veel piekert, angstig bent of vaak onrustig bent en je niet kunt focussen, dan zou het kunnen dat je vata uit balans is. In balans is vata juist creatief, flexibel en energiek.

Het doel van een ontbijt voor vata is daarom om te kalmeren, verwarmen en aarden.

Volgens Ayurveda bestaat het beste ontbijt voor vata uit:

• Warme, gekookte ontbijtjes zoals havermoutpap met amandelmelk, ghee en kaneel
• Zoete en vette smaken (denk aan gekookte appel met dadels, noten of zaden)
• Thee van gember of venkel
• Géén rauw of droog ontbijt zoals crackers, muesli of koude smoothies

Tip: sla je ontbijt niet over; vata heeft regelmaat nodig.

Pitta (vuur + een beetje water)

Pitta heeft de eigenschappen heet, scherp en intens. Ben je snel geïrriteerd, jaloers, boos of heb je last van perfectionisme en (huid)ontstekingen? Dan kan je pitta uit balans zijn. Een pitta in balans is gefocust, doelgericht en productief.

Het doel van een ontbijt voor pitta is verkoelen, kalmeren en stabiliseren.

Aanbevolen ontbijt voor pitta:

• Lauwwarme ontbijtjes zoals rijstepap, overnight oats (met verkoelende ingrediënten zoals kokosmelk en kardemom)
• Zoet, bitter en wrang zijn gunstig (denk aan bessen, komkommer of een milde groentespread op spelttoast)
• Geen koffie of pittige kruiden bij het ontbijt
• Vermijd te vet of te zuur voedsel in de ochtend

Tip: eet niet te veel, maar wel iets voedzaams om prikkelbaarheid te voorkomen.

Kapha (aarde + water)

Kapha heeft volgens Ayurveda de eigenschappen koel, rustig, zwaar en stabiel. In balans is kapha rustig, liefdevol, geduldig, kalm en gegrond.

Maar een kapha uit balans kan moeite hebben met in beweging komen, traag zijn, snel een zwaar gevoel hebben en moeite hebben met loslaten (emoties, gewicht, spullen).

Het doel van een ontbijt voor kapha is stimuleren, verlichten en opwarmen.

Aanbevolen ontbijt voor kapha:

• Licht en stimulerend ontbijt zoals warme gierstpap met appel en kaneel, of een gekruide mungsoep
• Thee met gember, kaneel of kruidnagel
• Geen zuivel, koude smoothies of vette gerechten
• Kapha’s hebben vaak minder honger in de ochtend – een klein ontbijt of alleen warme thee kan soms al genoeg zijn

Om in balans te blijven, helpt het om yoga in de ochtend te doen. Mijn yogales hieronder geeft je een krachtige, rustige work-out (goed voor kapha, pitta en vata):

Voordelen van een Ayurvedisch ontbijt

Met een Ayurvedisch ontbijt doel ik niet alleen op de ingrediënten. Ik doel ook op de volgorde en manier van eten.

Fruit eet ik bijvoorbeeld een halfuur voordat ik iets anders eet.

Zo kan mijn lichaam het beter verteren en zwelt mijn buik niet op alsof ik drie maanden zwanger ben.

Goed. Ik ben ik en jij bent jij. Misschien heb jij daar helemaal geen last van, en kun je lekker alles mixen.

Maar heb je dat wel? Dan merk je dat je van een Ayurvedisch ontbijt:

• Je minder zwaar en moe voelt.
• Je buik niet zo opzwelt.
• Je minder gas produceert.
• Je geen buikpijn meer hebt.
• Je vrolijker voelt (want je voelt je lichter).
• Je beter naar de wc gaat (en dat maakt ook heel vrolijk, kan ik je vertellen).

Het helpt ook om niet alleen je ontbijt Ayurvedisch te maken, maar ook de rest van je maaltijden. En mindful te eten.

Maar, laten we niet op de zaken vooruitlopen.

Eerst het ontbijt.

Ayurvedische ontbijtrecepten x 3

Zoals gezegd, gedijen pitta en vata goed op een stevig ontbijt in de ochtend. Een warm ontbijt is volgens Ayurveda perfect om je spijsvertering mee op te stoken.

1. Ayurvedisch ontbijt: havermout of ander soort pap (pitta/vata)

Ingrediënten

• 100 gram havermout, boekweitvlokken, gierstvlokken, amaranth of ander soort graan/zaad.
• 300 ml water
• 50 ml amandelmelk
• Snufje kaneel
• Snufje kardemom

Kookinstructies

Laat de havermout een nacht weken in water in de koelkast. Dit zorgt ervoor dat het beter verteerbaar wordt en dat de antinutriënten afnemen. Doe de havermout met het water in een pan en breng aan de kook.

Ik laat alle ingrediënten ongeveer tien minuten koken, maar het kan ook veel korter. Zeker als je het heel de nacht geweekt hebt.

Doe de pap (goed ingedikt) in een kom en voeg er eventueel ahornsiroop aan toe. De ahornsiroop kalmeert pitta.

2. Ayurvedisch ontbijt: Chia-quinoa pudding met walnoten (pitta/vata)

Ingrediënten

• een handvol biologische quinoa
• 1 eetlepel chiazaad
• 5 kopjes water
• 4 walnoten
• 1/2 theelepel kaneel
• 1/2 theelepel kardemom
• 2 gehakte dadels
• 2 eetlepels kokosmelk

Quinoa is goed te verteren als het met mate wordt gegeten. Laat de walnoten en dadels weg als je een darmontsteking hebt. Eet (wal)noten niet rauw en kook de quinoa grondig.

Kookinstructies

Kook de quinoa ongeveer 15 minuten met de walnoten, het kaneel, de kardemom, de gehakte dadels en de kokosmelk.

Laat het even afkoelen, zet het in de koelkast en eet het een paar uur later of de volgende dag. Kan ook warm gegeten worden, maar dan is het geen ‘pudding’.

Voeg een beetje ahornsiroop toe als het niet zoet genoeg is.

3. Ayurvedisch ontbijt: Quinoa met pompoen en amandelen (pitta/vata)

Ingrediënten

• een handjevol biologische quinoa
• 3 eetlepels in blokjes gesneden pompoen
• 11 amandelen
• 3 walnoten
• half handje pompoenpitten
• 3 dadels
• 2 eetlepels kokosmelk
• 5 kopjes water
• 1/2 theelepel kaneel
• 1/2 theelepel kardemom

Kookinstructies

Dit lijkt op het recept hierboven, alleen dit eet je als pap. De pompoen maakt het nog voedzamer.

Kook alle ingrediënten tegelijkertijd in genoeg water totdat de quinoa compleet gaar is. Duurt zo’n 15 minuutjes. De pompoen wordt dan lekker zacht.

Zelfhulpboek met Ayurvedische recepten

Wil je nog meer recepten en dieper duiken in Ayurveda, yoga en mindfulness? Bekijk of bestel direct mijn boek Uit de blubber.

Meer lezen over Ayurveda

• Eten volgens Ayurveda: 5 tips voor goede poep
• Ayurvedisch ochtendritueel detox voor lichaam en geest
• Ayurveda lunch recept voor een goede spijsvertering
• Wat is Ayurveda? Uitleg, voorbeelden en praktische tips