Controle hebben. Is dat niet de wens van ieder mens? Die van mij in elk geval wel. Ik ben best een control freak. Gebeurt iets niet volgens plan? Dan schiet ik in de stress en voel ik mijn spieren blokkeren, mijn emoties blokkeren en zelfs mijn darmen blokkeren. In dit artikel vertel ik wat ik doe om iets minder spastisch door het leven te gaan en de controle los te laten.

2020, het jaar van de control freaks

Het afgelopen jaar kan denk ik de boeken in als de grootste uitdaging op het gebied van controle ever – voor heel de mensheid. De meesten van ons hebben de teugels strakker aangetrokken dan ooit tevoren. We hebben met zoveel onzekerheid te maken, dat onze interne alarmsystemen continu in overdrive staan.

Natuurlijk doen we ons best om onszelf te beschermen en de boel in de hand te houden. En ieder doet dat op zijn eigen manier, wat onvermijdelijk tot discussies leidt. Mensen hebben korte lontjes en schieten makkelijk uit hun slof. Komt een vreemde iets te dichtbij, krijgt ie gelijk een veeg om de oren.

Ik heb het idee dat dit jaar zelfs een hoop vriendschappen en relaties een flinke deuk hebben opgelopen door tegenstrijdige meningen over wat de beste actie is om onszelf te beschermen.

Veel zoden zet dat niet aan de dijk. Waar alle discussies, onzekerheden en angsten wel naar leiden, is een torenhoge opbouw van spanning.

Maar komt die spanning alleen omdat we denken dat de ander zo achterlijk is dat ze ons standpunt niet begrijpen? Dat ze hun en onze gezondheid op het spel zetten door bepaalde regels niet of juist wel te volgen?

Of komt het ook omdat we per se gelijk willen hebben? Omdat dat de aard van de mens, van ons ego, is? Het is immers essentieel voor onze overlevingskansen (in elk geval dat van ons ego) dat mensen ons gelijk geven, dat ze ons accepteren. Want als mensen het niet met ons eens zijn, als we worden ‘verstoten’, dan betekent het dat we er alleen voor staan – en een zwakkere positie hebben. We moeten dus wel een kant, een groep, kiezen, om ergens bij te horen.

De ironie is echter dat bij een teveel aan spanning, we eigenlijk zwakker worden. Chronische stress is een van de grootste bedreigingen voor onze gezondheid. Het verzwakt ons immuunsysteem. Om onze overlevingskansen dus écht te vergroten, kunnen we maar beter ophouden met al het gebitch naar elkaar, en even flink ontspannen.

Wat doe ik om spanning en controle los te laten?

Om als control freak een beetje relaxed door het leven te gaan en als bonus mijn gezondheid te beschermen, is het dus belangrijk om stress te leren loslaten. Ik doe dit op verschillende manieren, hier volgen er drie.

1. Yoga & mindfulness voor het verminderen van stress

Je lichaam heeft twee ‘modi’: de survival modus (het sympathische zenuwstelsel) en de chill modus (het parasympathische zenuwstelsel). Je chill modus is essentieel voor het herstellen van je lichaam en je geest. Het zorgt ervoor dat je spijsvertering lekker loopt en je weerstand sterk blijft.

Het probleem van veel mensen is dat ze te vaak in hun survival modus zitten door een grote aanwezigheid van stress en piekeren. Yoga is een uitstekend middel om meer in je chill modus te gaan zitten, meer in het huidige moment te leven, piekeren los te laten, en de balans tussen het sympathische en parasympathische zenuwstelsel te herstellen.

Behalve dat yoga mijn lichaam en geest in een diepe staat van ontspannenheid brengt, herinnert het me eraan dat ik in werkelijkheid zo’n beetje niets in de hand heb. Wat ik wel heb, wanneer ik me druk maak als dingen niet volgens verwachting gaan (altijd dus), is stress doordat ik me probeer vast te houden aan de illusie van controle.

In yoga draait het allemaal om de juiste verdeling/balans van controle hebben en loslaten. Dit kun je op het lichaam toepassen: sommige spieren span je aan om andere te ontspannen. Maar je kunt het ook op de geest toepassen: ik kan er bijvoorbeeld voor kiezen om een plan te maken, maar niet te hechten aan mijn verwachtingen over de uitkomsten van dat plan.

Yoga oefening om controle los te laten: kindhouding

yoga om controle los te laten

Het mooie van yoga is dat elke houding een spirituele betekenis heeft. Zo lijkt kindhouding op een baby in de baarmoeder en symboliseert daarmee kinderlijke onschuldigheid en overgave. Het idee is dat je jezelf overgeeft aan een situatie of gevoel. Je laat even alles van je afvallen.

Mocht je daar behoefte aan hebben vandaag, dan zou ik zeggen: neem twee minuutjes de tijd en kom eventjes in kindhouding. Het zijn slechts twee minuutjes, maar ze maken een wereld van verschil.

Ga op je yogamat liggen in kindhouding met je armen voor je uitgestrekt of naast je lichaam, en je voorhoofd op de mat. Sluit je ogen en observeer je ademhaling zonder een oordeel te vellen. Je ademt zoals je ademt. Of dat nu langzaam is of snel, dat maakt niet uit. Voel je buik tegen je bovenbenen aan bewegen en ontspan je lijf steeds meer op elke uitademing. Laat los wat je los wilt laten. Neem op deze manier 10 ademhalingen.

Ik heb ook een yoga video gemaakt van 25 minuten. Deze is geschikt voor beginners en kun je op elk moment van de dag doen.

2. Schrijven voor het verminderen van piekeren

Schrijven is voor mij ook een goede uitlaatklep. Het blijkt dat het opschrijven van je gedachten daadwerkelijk ontspannend is. Net alsof je ze met iemand deelt, helpt het benoemen van je gevoelens (ook al is dat op papier) je om ervaringen te verwerken.

Doordat je je gedachten de ruimte geeft om er te zijn, kun je ze loslaten. Zo komen je hersenen tot rust en blijven je zorgen niet heel de tijd in je hoofd rondspoken.

Ik schrijf meestal alles op, van gekke dromen en angsten tot doelen en dingen die ik graag wil doen. Jaren geleden werd ik geplaagd door een nare gedachte, die ik uiteindelijk maar gewoon heb opgeschreven. Het papiertje verbrandde ik, waarna ik me een stuk vrijer voelde.

3. Therapie en coaching

Een coach of therapeut helpt tot slot om het grotere plaatje te blijven zien. Soms kunnen we zo meegenomen worden door onze eigen hersenspinsels en piekergedachten, dat we er zelf niet uitkomen. Een professional die buiten je privéleven staat, helpt je om dingen in een ander perspectief te bekijken. Je krijgt handvatten om bijvoorbeeld rustiger te worden, de controle los te laten, of beter met stress en emoties om te gaan.

Wat er gebeurt als ik de controle loslaat

tips om controle los te laten

Dan schrijf ik een boek! Spanning loslaten, vrijheid en zelfacceptatie zijn enkele van de onderwerpen die ik bespreek in Het genot van goeie shit. Want jawel lieve lezer, ik heb een boek geschreven. Daarom heb je al een tijdje niets gehoord van me. Ik heb maandenlang als een soort kluizenaar achter mijn laptopje gezeten (eigenlijk niets nieuws) en nu is het eindelijk zover: mijn boek is gepubliceerd.

Mega eng vind ik het! Wat zullen mensen ervan denken? Is het wel goed genoeg? Ben ik wel goed genoeg? Als controlfreak en perfectionist een boek schrijven over zelfacceptatie en zelfliefde, dat is geen kleine uitdaging. Vooral niet als je het ook nog eens zelf uitgeeft. Je kunt je de tegenstrijdigheden misschien al voorstellen… 

Een van de tips die ik geef is dat je niet bang hoeft te zijn om fouten te maken, iedereen maakt namelijk fouten. Maar je wilt niet weten hoe vaak ik het boek heb doorgespit op zoek naar fouten, ik heb er zelfs nachtmerries over! Ook al heb ik samengewerkt met een redacteur.

Toch heb ik mezelf op een bepaald punt over mijn onzekerheden gezet en het boek uitgegeven. Ik heb totaal niet in de hand wat mensen ervan gaan vinden, en dat is oké, ik laat de teugels los. Sommige zullen het mooi vinden, anderen zullen het minder mooi vinden. Dat moet ik accepteren. Als ik zou willen dat iedereen het geweldig zou vinden, dan was het boek er nooit gekomen.

Wil je een preview lezen?

Vul je e-mailadres in hieronder, dan krijg je een preview van de eerste hoofdstukken. Als je het hele boek wilt lezen, kun je hem nu al online bestellen. Of je kunt hem vanaf deze week halen in de eerste boekhandel waar hij te koop is: Boekhandel Scheveningen (in de Keizerstraat, Den Haag).


.