Kan yoga darmklachten door emotionele stress verminderen? Ja. Maar kan stress tot darmproblemen leiden dan? Ja.

Je buik en je brein zijn namelijk met elkaar verbonden via de nervus vagus, ofwel de hersen-darm-as. Wat er in je hoofd gebeurt, kan je buik beïnvloeden – en andersom.

Ik zeg: kan, want iedereen is uniek. Toch wijst steeds meer wetenschappelijk onderzoek op de link tussen emotionele stress en buikklachten, en daar kijken we in dit artikel ook naar.

Ook geef ik je wat supersimpele yoga oefeningen die je kunt doen om emotionele stress te verminderen, zodat je darmklachten kunt verminderen.

Want, yep, het is allemaal verbonden!

Kan emotionele stress door darmklachten leiden? Dit is wat onderzoek aangeeft

Daar hoef je mij niet voor te geloven; steeds meer wetenschappelijk onderzoek laat zien dat er een associatie is tussen stress en darmklachten.

• Onderzoekers aan de Universiteit van Maastricht (2024) hebben aangetoond dat hogere stresslevels bij mensen met prikkelbare darmsyndroom tot opflakkeringen leiden, ook in de maanden na de stress.
• Uit hetzelfde onderzoek blijkt dat mensen met psychologische symptomen een grotere kans hebben op het ontwikkelen van prikkelbare darmsyndroom.
• Arjan Bredenoord, hoogleraar Maag-, Darm- en Leverziekten, stelt dat er “een stevige wetenschappelijke basis” is voor het idee dat emoties invloed hebben op de gevoeligheid van het maag-darmsysteem.
• Uit een onderzoek (2020) in Immunity blijkt dat stress ertoe kan leiden dat de darmwand verzwakt, waardoor afweercellen ontstekingsstoffen gaan aanmaken.
• Volgens een review in Frontiers in Immunology (2024) speelt de nervus vagus (hersen-darm-as) een dominante rol in het handhaven van mentale gezondheid.
• Onderzoek gepubliceerd in Chinese Medical Journal wijst erop dat psychologische stress de ernst van inflammatoire darmziekten (prikkelbare darmsyndroom) verergert door negatieve effecten op de hersen-darm-as.

Zo kan ik nog wel even doorgaan, maar ik denk het wel duidelijk is.

Wat zeggen Ayurveda en Yoga over de verbinding tussen onze buik en ons brein?

Ik heb een wetenschappelijke achtergrond (Sociale Wetenschappen), maar ik ben ook een yogi. Dat betekent dat ik interesse heb in beide kanten: de wetenschap en de oosterse filosofieën. 

Wat de wetenschap nu langzaam ontdekt, vertelt Ayurveda al zo’n 5000 jaar. (FYI: Ayurveda en yoga zijn intiem met elkaar verbonden, en Ayurveda is een traditionele geneeswijze uit India, erkend door de Wereldgezondheidsorganisatie.)

Invloed van je darmgezondheid op je emoties

Gezondheid in Ayurveda houdt in dat je in balans bent. Het is niet alleen de afwezigheid van ziekte of ongemak: het gaat om het vinden van een evenwicht tussen lichaam, geest, ziel (bewustzijn) en natuur, zodat je uiteindelijk moksha (vrijheid) bereikt.

Deze vrijheid houdt zowel de bevrijding van ziekte in als bevrijding van gehechtheid – eigenlijk alles wat lijden en pijn veroorzaakt. In Ayurveda is deze balans afhankelijk van één belangrijk gegeven: je stofwisseling, ofwel agni. 

Als je agni in balans is, verteer je niet alleen voedsel goed, maar ook indrukken, gedachten en emoties. Zwakke agni kan leiden tot fysieke klachten en mentale disbalans, zoals:

• lusteloosheid,
• piekeren;
• en emotionele instabiliteit.

Invloed van emotionele stress op darmklachten

En het werkt ook andersom: fysieke stress en emotionele stress kunnen tot darmklachten leiden.

Dat komt omdat stress, of dat nu fysiek of emotioneel is, het sympathisch zenuwstelsel activeert (je vecht-bevries-vlucht-modus).

Je spijsvertering wordt dan tijdelijk on hold gezet, want je lichaam maakt zich klaar om aan te vallen, te vluchten of je te verstoppen. Het heeft andere dingen te doen, zoals het opvoeren van je grote spieren en het aanmaken van adrenaline, zodat je jezelf kunt beschermen.

Daarom kan chronische stress tot buikklachten leiden; je spijsvertering krijgt gewoon niet de ruimte om lekker te werken! 

Wat je dan wilt, is je sympathisch zenuwstelsel afremmen. En dat doe je door je parasympathisch zenuwstelsel te activeren (je ontspan/herstelmodus).

Ook dit wordt ondersteund door wetenschappelijk onderzoek: yoga, hypnotherapie, mindfulness – het zijn allemaal vormen van ontspanning die helpen bij het verminderen van stress en het bevorderen van de darmgezondheid.

Emotionele stress verminderen door te ontspannen

Emotionele stress verminderen begint bij ontspanning – en ontspanning begint bij het activeren van je parasympatisch zenuwstelsel. 

Yoga is hiervoor een goed hulpmiddel, omdat het lichaam en geest samen kalmeert via ademhaling, beweging en mindfulness.

Als je bewust en fysiek ontspant, zorg je voor:

• een tragere hartslag,
• diepere ademhaling,
• ontspanning van je spieren;
• en een gevoel van veiligheid en kalmte.

Yoga oefeningen om je sympathisch zenuwstelsel te activeren

Hieronder beschrijf ik 7 yoga oefeningen die helpen om emotionele stress en darmklachten te verminderen. Maar het doen van de oefeningen is natuurlijk veel beter dan er alleen over lezen.

Daarom heb ik een speciale 21-daagse yogacursus gemaakt voor het kalmeren van het zenuwstelsel, waarop je 25% korting krijgt als je je inschrijft voor mijn nieuwsbrief.

Liever gratis yoga doen? Hier is een yogalesje van 10 minuten die je direct met me mee kunt doen:

Wil je meer oefeningen, check dan onderstaande yoga oefeningen.

1. Bewuste buikademhaling (Dirga Pranayama)

• Adem rustig in naar je buik. Voel je buik naar voren komen.
• Adem rustig uit vanuit je buik, en voel je buik naar achteren bewegen.
• 3–5 minuten per dag maakt al verschil!

2. Benen tegen de muur (Viparita Karani)

• Ga op je rug liggen met je benen tegen een muur.
• Blijf hier 5–10 minuten liggen, adem rustig en bewust.

3. Kindhouding (Balasana)

• Kom op je hielen zitten en breng je voorhoofd op de yogamat, met je armen vooruit gestrekt of naast je lichaam. Spreid je knieën iets, zodat je buik tussen je benen kan rusten.

4. Kat-Koe (Marjaryasana/Bitilasana)

• Kom op je handen en knieën. Adem in, hol je rug. Adem uit, bol je rug. Laat je ademhaling leiden.

5. Zittende vooroverbuiging (Paschimottanasana)

• Kom op de yogamat zitten, benen vooruit gestrekt. Buig je knieën en leg je buik op je benen.
• Stimuleert de buikorganen en ontspant de onderrug.

6. Vlinderhouding (Baddha Konasana)

• Ga zitten op de yogamat, breng je voetzolen tegen elkaar aan en buig voorover vanuit je heupen.

7. Yoga Nidra (Yogische slaap)

• Yoga Nidra is een geleide ontspanningsoefening waarbij je lichaam slaapt en je geest alert blijft.

Samenvatting: Yoga werkt 😉

Yoga is een krachtige tool om darmklachten door emotionele stress te verminderen.

Ontspanning, stimulatie van de nervus vagus en activatie van het parasympatisch zenuwstelsel dragen bij aan een betere darmgezondheid.

Verder lezen

• Ik wil rust in mijn hoofd! (en dat lukt met deze 10 tips)
• 5 gratis mindfulness oefeningen voor thuis
• 3 beste ademhalingsoefeningen voor ontspanning
• Nervus vagus stimulatie: 6 makkelijke manieren