My Narcissist Teacher

Je waarschuwt me. Een psychologe vertelde je ooit dat je kenmerken van een narcistische persoonlijkheidsstoornis vertoont. We zijn nog maar een maand aan het daten. Ik begrijp niet wat je bedoelt. Van narcisme heb ik nog geen kaas gegeten, geen idee wat dat inhoudt.

Wel weet ik dat ik bij je weg moet. ‘WEG HIER!’, schiet er in neonletters door mijn hoofd.

Ik maak aanstalten om naar huis te gaan. Of liever gezegd, ik doe mijn best om niet regelrecht de deur uit te rennen.

Maar je blijft tegen me aan kletsen alsof er niets aan de hand is. Alsof je me niet net daarvoor met één opmerking en minachtende blik compleet nietig deed voelen.

En toch kom ik de volgende dag, en de volgende maanden, weer bij je terug. Ondanks de spanning in mijn buik. In mijn nek. In heel mijn lijf.

Ik blijf je geklaag aanhoren. Over hoe moe je bent. Over hoe dood je je vanbinnen voelt. Over hoe enorm onzeker je bent.

Ik blijf bij je in bed landen. Waarom? Omdat je – als je iets van me wilt – de warmste knuffels geeft die ik in lange tijd heb gehad. Omdat er – in mijn ogen – momenten zijn van diepe intimiteit. Omdat de seks een zoete marteling is, die mijn lijf en geest gevangen houdt. Omdat ik denk dat ik van je hou.

Hoe is het mogelijk dat iemand je tegelijkertijd geadoreerd en volledig waardeloos laat voelen?

Wat is een narcist?

Intussen ben ik amateur-expert geworden op het gebied van narcisme. Wees gerust. Dit wordt geen klaagzang. En ik zie mezelf ook niet als slachtoffer.

Dat zou hypocriet zijn, aangezien ik zelf ook wel wat herken in sommige narcistische trekjes. Iedereen is wel een beetje narcist. Het is daarnaast een term die de laatste tijd maar al te vaak wordt rondgestrooid.

Maar wat is een narcist dan? Volgens ParnassiaGroep zijn narcisten:

  • Gespeeld charmant
  • Verslaafd aan aandacht
  • Hooghartig naar anderen
  • Niet in staat om emoties goed te voelen
  • Gek op macht
  • Extreem jaloers
  • Egoïstisch en egocentrisch
  • Op zoek naar bewondering

Daarnaast hebben ze weinig inlevingsvermogen en zijn ze minder goed in staat om empathie te voelen of tonen.

Hoeveel boxjes tik jij aan? Ik tik ze soms allemaal zacht aan, behalve dan dat ik emoties sterk voel. En mijn spiegelneuronen, of empathie, zijn ook flink aanwezig.

Enniewee, dit is geen psychologische analyse, maar een artikel over de lessen die we kunnen leren van onze ‘toxische relaties’ – om er nog maar zo’n buzzword in te gooien.

Het verschil tussen codependency en liefde

Heb je jezelf wel eens verloren in een relatie? Jezelf opzij gezet om de ander tevreden te houden? Ik niet, daar ben ik te eigenwijs voor – mijn exen zullen dat beamen.

Maar ik heb het wel geprobeerd, met hem. En ik kwam er al snel achter dat het al mijn energie opvrat.

Waar ik wel een handje naar heb, is mezelf te verliezen in mijn gevoelens. In de verliefdheid, in de hunkering, in de aandacht. Ik ben verslaafd aan liefde (goed boek overigens van Jan Geurtz).

Het heeft ruim anderhalf jaar geduurd voordat ik hem echt uit mijn leven heb gezet. En ik kon zijn stem twee jaar daarna nog horen. Alsof hij naast me stond, in mijn oor zijn kritiek fluisterde.

Ik dacht dat ik van hem hield, maar ik hield van iets dat ik herkende, van vroeger. Zijn pijn, zijn trauma, zijn donkerte… verwarde ik met verbinding, met liefde. Ik hield vast aan een pijn die niets met hem te maken had. Ik hield vast aan mijn eigen pijn en hechtingstrauma.

Dat is geen liefde. Dat is codependency.

Het is te makkelijk om de schuld bij hem neer te leggen. Ja, narcisme is een ding en het bestaat volgens de DSM. En ja, deze mensen staan erom bekend te liegen en bedriegen. Maar er zijn altijd twee spelers. Het is aan jou of je meespeelt of niet.

Hoewel het lang heeft geduurd om mijn eigenwaarde terug te vinden, ben ik dankbaar dat ik dit heb meegemaakt. Ik heb ervan geleerd.

Wijze lessen van deze niet-duurzame relaties

Sinds hem heb ik nog wel meer van dit soort figuren ontmoet, maar die heb ik dankzij mijn ervaring met hem vrij snel weten te ‘ontmaskeren’.

Wat heb ik daarvan geleerd?

Dat er op Bali behoorlijk veel narcisten rondlopen, hahah. Vooral van dit soort.

Maar, ik heb ook naar mijn lichaam leren luisteren. Zodra ik achterlijk veel ongezonde spanning in mijn onderbuik voel, weet ik dat ik op moet letten.

Je onderbuik is je ‘tweede brein’, je intuïtie. Hiermee pik je onbewust informatie op. Je ‘voelt’ wat goed is voor je en wat niet.

En:

  • Ik heb geleerd afstand te nemen wanneer ik word leeggezogen.
  • Ik heb geleerd gezond(ere) grenzen op te bouwen.
  • Ik heb geleerd niet mijn pijn of die van iemand anders te verwarren met verbinding of liefde.
  • Ik heb geleerd dat ik geen bevestiging bij anderen moet/hoef te zoeken.
  • Ik heb geleerd dat ik verantwoordelijk ben voor mijn keuzes.
  • Ik heb geleerd dat ik anderen moet behandelen zoals ik zelf behandeld wil worden.
  • Ik heb geleerd dat ik moet zeggen wat ik nodig heb – en wat niet.

Daarnaast heb ik de rode vlaggen van narcisme leren herkennen. Voor het gemak gebruik ik ‘hij’ maar dat kun je ook vervangen met ‘zij’ of ‘het’.

  1. Hij gaat te hard van stapel.

Lijkt hij helemaal verliefd op je (soms al na de eerste date), zonder dat hij vragen aan je stelt of je heeft gezien op minder goede momenten? Grote kans dat het een projectie is waar hij verliefd op is. Een ‘mirage’ (fata morgana) die net zo makkelijk weer kan verdwijnen.

2. Hij haalt je overtuigingen onderuit.

Heb je het idee dat je je overtuigingen (en jezelf) moet verdedigen, omdat de ander ze belachelijk maakt of op ze neerkijkt? Lijkt me niet echt respectvol. Een voorbode van de rest van de relatie.

3. Hij zuigt je energie op.

Dit is nog wel de beste indicator. Hoe voel je je na jullie ontmoeting? Energievol? Blij? Of heb je de behoefte om een week bij te komen in een hutje op de hei?

4. Hij neemt meer dan hij geeft.

Ieder mens heeft zo zijn eigen manier om liefde te uiten: cadeautjes geven, fysieke aanraking, liefdevolle woorden, dingen voor een ander doen of tijd met elkaar spenderen. Maar als jij op deze gebieden het meeste geeft, dan zit er iets scheef.

5. Hij liegt en bedriegt.

Ook al weet je 100% zeker dat hij liegt (je hebt er bewijs van), hij blijft het ontkennen.

6. Hij geeft aan (zelf)destructief gedrag te vertonen.

Tja, nog zo’n no-brainer. Als hij letterlijk tegen je zegt dat hij zelfdestructief is, lijkt me dat een vrij duidelijk signaal om je boeltje te pakken en rechtsomkeert te maken.

MAAR, voor mensen met een witte-redder-complex is dit woest aantrekkelijk. Want wie weet kun jij hem wel helpen! Wie weet ben jij goed genoeg om hem uit zijn misère te helpen!

Herken je dit? Dan is mijn tip: niet doen. Gewoon. niet. doen.

Probeer je dat wel, dan is de kans groot dat je op een averechts effect afstevent.

Laat die soap maar zitten

Het leven gaat niet altijd over rozen. Maar als je het idee hebt dat Goede Tijden, Slechte Tijden een kinderserie is in vergelijking met jouw dagelijkse drama, dan is het tijd om van zender te wisselen.

Meer leren over dit soort shit

Wil je leren hoe je beter naar jezelf en naar je onderbuikgevoel kunt luisteren? In mijn boek Het genot van goeie shit vind je een dozijn aan yoga oefeningen, die je helpen bij het maken van gezondere keuzes – in de liefde en in de keuken.

👉 Nog meer sappige artikelen:


(Sommige links in deze blogpost zijn affiliate links, wat betekent dat ik een commissie verdien als jij een aankoop doet – zonder extra kosten voor jou. Ik link alleen naar producten of bedrijven die ik een warm hart toedraag.)